fbpx

ระบบเอนโดแคนนาบินอยด์: ทุกอย่างที่คุณต้องรู้เกี่ยวกับระบบ ECS

What is the endocannabinoid system

การวิจัยสมัยใหม่เกี่ยวกับร่างกายและจิตใจ

ระบบเอนโดแคนนาบินอยด์ (ECS) ถูกค้นพบครั้งแรกในช่วงปี 1990 จากนักวิจัยที่พยายามศึกษาผลกระทบของสาร THC นับตั้งแต่นั้นมา ระบบ ECS ก็ได้กลายเป็นหัวข้อฮอตฮิตสำหรับการวิจ้ย สาเหตุหลักก็เพราะระบบนี้คือตัวที่ช่วยให้กัญชาได้มีปฏิสัมพันธ์ภายในร่างกายของเรา

สรรพคุณด้านสุขภาพต่าง ๆ ที่เรารู้เกี่ยวกับกัญชา ไม่ว่าจะเป็นจากสาร THC หรือ CBD ก็ตาม ทั้งหมดล้วนแล้วเกิดขึ้นได้จากความช่วยเหลือจากระบบเอนโดแคนนาบินอยด์ทั้งนั้น

การเข้าใจในระบบเอนโดแคนนาบินอยด์อย่างถ่องแท้ คือหัวใจสำคัญในการรับประโยชน์สูงสุดจากกัญชา

ในบทความนี้ เราจะมาบอกเล่าเกี่ยวกับทุกอย่างที่คุณต้องรู้เกี่ยวกับระบบ ECS ในแบบที่เข้าใจได้ไม่ยาก

ระบบเอนโดแคนนาบินอยด์คืออะไร?

สิ่งที่ตัวรับ CBD1 และ CBD2 ทำในร่างกาย
ระบบเอ็นโดแคนนาบินอยด์ถูกค้นพบครั้งแรกเมื่อปี 2535 มันเป็นระบบที่ควบคุมอวัยวะและกลไกที่สำคัญของร่างกายมนุษย์และสัตว์

ECS คือระบบชีวภาพที่คอยส่งสัญญาณให้เซลล์เพื่อควบคุมกระบวนการต่าง ๆ ในร่างกายของเรา เช่น การนอนหลับ ความทรงจำ ความเจ็บปวด อาการเจ็บปวด ภูมิคุ้มกัน อนามัยการเจริญพันธุ์ ความอยากอาหาร ฯลฯ โดยระบบนี้จะมีอยู่ทั่วร่างกายและมีส่วนสำคัญต่อการใช้ชีวิตของเรา

ระบบนี้มีอยู่สามองค์ประกอบด้วยกัน ได้แก่

เอนโดแคนนาบินอยด์

สิ่งเหล่านี้คือสารแคนนาบินอยด์ที่ผลิตในร่างกายของเราเมื่อต้องการใช้งาน คำว่า ‘เอนโด’ มีความหมายว่า ‘ภายใน’ ถ้าให้อธิบายง่ายๆ แคนนาบินอยด์ก็คือสารสื่อประสาทที่ส่งข้อความทางเคมีระหว่างเซลล์ประสาทในร่างกายของเรา

เอนโดแคนนาบินอยด์มีโครงสร้างคล้าย ๆ กับแคนนาบินอยด์ที่พบในกัญชา นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมกัญชาจึงส่งผลกระทบต่อร่างกายของเราได้มากขนาดนี้

โมเลกุลเหล่านี้มีส่วนช่วยในการทำงานของร่างกายหลายอย่าง เพื่อให้แน่ใจว่าสามารถทำงานได้อย่างลื่นไหล ในตอนนี้นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบเอนโดแคนนาบินอยด์อยู่สองประเภท ได้แก่

  • Anandamide: มาจากคำในภาษาสันสกฤต ‘อนันดา’ ที่หมายความว่า ‘ความสุขสบายใจ’ และเป็นที่รู้จักในอีกชื่อหนึ่งคือ “โมเลกุลแห่งความสุข” และเชื่อว่าสิ่งนี้สามารถบรรเทาการตอบสนองต่อความเจ็บปวดได้ ความรู้สึกที่ได้จะเหมือนกับการกินช็อกโกแลตหลังจากที่หิวโซมานาน
  • 2-arachidonoylglyerol (2-AG): นี่เป็นเอนโดแคนนาบินอยด์ที่พบได้บ่อยที่สุดในร่างกายของเรา มีส่วนเกี่ยวข้องในการต้านการอักเสบเป็นหลัก

ตัวรับเอนโดแคนนาบินอยด์

เอนโดแคนนาบินอยด์ทำงานโดยจับกับตัวรับพิเศษที่มีอยู่ทั่วร่างกาย เมื่อแคนนาบินอยด์จับกับตัวรับพวกนั้นเรียบร้อยแล้ว ก็จะมีการส่งสัญญาณไปหาระบบ ECS ให้ทำงานต่อไป

ตัวรับเอนโดแคนนาบินอยด์หลัก ๆ มีอยู่สองตัว ได้แก่

  • CB1: ตัวรับนี้มีอยู่ในระบบประสาทส่วนกลางเป็นหลัก ได้แก่ สมองและไขสันหลัง
  • CB2: มีอยู่ในระบบประสาทส่วนปลาย ได้แก่ แขนขา อวัยวะ และเซลล์ภูมิคุ้มกัน

เอนโดแคนนาบินอยด์สามารถเกาะกับตัวรับได้ทั้งสองตัว ผลลัพธ์ที่ได้จะขึ้นอยู่กับตำแหน่งของตัวรับ และขึ้นอยู่กับว่าเอนโดแคนนาบินอยด์จะไปเกาะอยู่กับตัวไหน

เอนไซม์

เอนไซม์มีส่วนรับผิดชอบในเรื่องของการผลิตและการแตกตัวของเอนโดแคนนาบินอยด์หลังจากที่ทำตามหน้าที่เสร็จแล้ว ในขั้นตอนนี้มีเอนไซม์หลักอยู่สองตัวด้วยกัน ได้แก่

  • Fatty acid amide hydrolase ซึ่งจะคอยแตกตัว Anandamide
  • Monoacylglycerol acid lipase ซึ่งจะคอยแตกตัว 2-AG

How ระบบเอนโดแคนนาบินอยด์ทำงานอย่างไร?

Brain receptors

ร่างกายของเราผลิตเอนโดแคนนาบินอยด์เป็นปกติอยู่แล้ว และจะทำงานเฉพาะเมื่อจับกับตัวรับแล้วเท่านั้น

หลักการทำงานอย่างละเอียดนั้นยังคงเป็นสิ่งที่อยู่ระหว่างการศึกษาวิจัย อย่างไรก็ตาม ในตอนนี้เราเข้าใจว่าเมื่อร่างกายขาดสมดุลหรือความสมดุลภายในถูกรบกวน ระบบ จะออกมาช่วยแก้ไขปัญหาดังกล่าว

ตัวอย่างเช่น หากอุณหภูมิในร่างกายของคุณเพิ่มขึ้นอันเนื่องมาจากปัญหาภายนอก เช่น การบาดเจ็บ ความเครียด ฯลฯ ระบบ ECS จะเข้ามาทำงานเพื่อช่วยให้ร่างกายกลับสู่สภาวะปกติ (โฮมีโอสเตซิส) ในทำนองเดียวกัน ระบบ ECS จะดูแลเรื่องการตอบสนองของร่างกายเมื่อเจ็บปวดผ่านทางตัวจับ CB2

Fหน้าที่ของระบบเอนโดแคนนาบินอยด์

หน้าที่หลักของระบบ ECS คือการรักษาสภาวะโฮมีโอสเตซิสในร่างกายของเราให้เป็นปกติ โฮมีโอสเตซิสคือความเสถียรภายในร่างกายที่เกิดขึ้นจากการปรับสภาวะให้เหมาะสมต่อการมีชีวิตรอดต่อไป

นี่คือสภาวะสมดุลที่เกิดขึ้นจากกระบวนการทางชีวภาพและทางเคมีนับล้านขั้นตอนในร่างกาย

สาร ECS ทำหน้าที่เป็นเหมือนกับตัวควบคุมหลักทำให้เราสามารถอยู่ในสภาวะโฮมีโอสเตซิสได้ต่อไป คอยสอดส่องสิ่งเร้าจากทั้งภายในและภายนอกเพื่อหาสภาวะที่เหมาะสมในการทำงาน ลองจินตนาการง่าย ๆ ว่าระบบ ECS ก็เปรียบเสมือนเครื่องยนต์ขับเคลื่อนอัตโนมัติ โดยที่ร่างกายของคุณเป็นเครื่องบิน เมื่อใดก็ตามที่เครื่องบินเกิดความขัดข้อง เครื่องยนต์ขับเคลื่อนอัตโนมัติก็จะเข้ามาทำให้การเดินทางเป็นไปได้ด้วยความราบรื่นและไม่มีการขัดข้องใดๆ

ระบบเอนโดแคนนาบินอยด์เกี่ยวข้องกับการควบคุมการทำงานต่าง ๆ ในร่างกาย เช่น

  • การนอนหลับและอารมณ์
  • การตอบสนองและการอักเสบต่อความเจ็บปวด
  • ระบบภูมิคุ้มกันและการควบคุมอุณหภูมิ
  • การสืบพันธุ์
  • ระบบเผาผลาญ ความอยากอาหาร และการย่อยอาหาร
  • การตอบสนองต่อความเครียด
  • ความทรงจำและการเรียนรู้

แคนนาบินอยด์และ ECS: การใช้กัญชาจะช่วยคุณได้ยังไงบ้าง?

What is cannabidiol or CBD

พืชกัญชามีสารแคนนาบินอยด์กว่า 100 ชนิด แต่มีแค่สองชนิดเท่านั้นที่เราสนใจ ซึ่งได้แก่ THC และ CBD

THC จะสามารถ “เข้าควบคุมร่างกาย” ด้วยการจับกับตัวรับ CB1 และ CB2 เนื่องจากตัวรับ CB1 มีอยู่ในไขสันหลังและสมอง คุณจะรู้สึก ‘มึนเมา’ ตามด้วยการหัวเราะร่า มีความสุข หวาดระแวง รับรู้เรื่องเวลาได้ช้า ความจำไม่ดี ฯลฯ ในขณะเดียวกัน สาร THC ช่วยเรื่องการบรรเทาความเจ็บปวด กระตุ้นการนอนหลับและความอยากอาหาร การรักษาอาการคลื่นไส้อาเจียนที่มาจากการทำเคมีบำบัด ฯลฯ

ในทางกลับกัน สาร CBD ไม่ได้ทำให้คุณรู้สึกมึนเมาและไม่มีข้อเสียเหมือน THC ซึ่งในตอนนี้ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่า CBD มีปฏิสัมพันธ์กับระบบเอนโดแคนนาบินอยด์ได้อย่างไร แต่ในปัจุบันเราทราบแล้วว่า CBD ไม่จับกับตัวรับเหมือนกับ THC

แต่ว่ากันว่าสาร CBD สามารถป้องกันการแตกตัวของเอนโดแคนนาบินอยด์ ทำให้สามารถไหลได้อิสระมากขึ้นในร่างกายของเรา ตัวอย่างเช่น CBD ช่วยป้องกัน Anandamide ไม่ให้มีการสังเคราะห์จากเอนไซม์ ส่งผลให้ระดับโมเลกุลแห่งความสุขเพิ่มขึ้นในร่างกายของเรา ทำให้เรารู้สึกผ่อนคลายและสงบมากขึ้น ซึ่งนี่แหละคือหนึ่งในสรรพคุณของสาร CBD

บทสรุป

ระบบเอนโดแคนนาบินอยด์คือสิ่งที่สำคัญต่อการใช้ชีวิต หากขาดไปอาจทำให้ความสมดุลภายในร่างกายหายไป และเราจะอ่อนไหวต่อปัจจัยภายนอกเป็นอย่างมาก นอกจากนี้ ECS ยังมีส่วนเกี่ยวข้องในการควบคุมการทำงานที่สำคัญภายในร่างกายอีกหลายอย่างเลย

นักวิทศาสตร์ยังคงศึกษาวิจัยเกี่ยวกับ ECS อย่างต่อเนื่อง และยังมีอีกหลายเรื่องที่เรายังไม่ได้เข้าใจอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม ยิ่งเราเข้าใจเรื่องนี้มากเท่าไหร่ การรักษาหลาย ๆ โรคก็จะดีขึ้นตามไปด้วย

ตามทฤษฎีแล้ว คุณสามารถใช้กัญชาเพื่อช่วยให้ระบบ ECS สามารถทำงานได้ดีขึ้นได้ เราขอแนะนำให้คุณใช้ผลิตภัณฑ์ CBD เช่น น้ำมันพร้อม CBD เนื่องจากผลิตภัณฑ์ตัวนี้จะไม่ทำให้คุณมึนเมา แถมยังทำให้คุณได้สัมผัสกับสรรพคุณของพืชกัญชาได้อย่างเต็มที่อีกด้วย